Tikanga Ratonga
Tirohanga Whānui
Ko tēnei paetukutuku e whakahaeretia ana e Delivery365.App. Puta noa i te pae, ko ngā kupu "mātou", "mātou" me "ā mātou" e kōrero ana mō te Delivery365.App. Ko te Delivery365.App e tuku ana i tēnei paetukutuku, tae atu ki ngā mōhiohio katoa, ngā taputapu me ngā ratonga e wātea ana mai i tēnei pae ki a koe, te kaiwhakamahi, i runga i tō whakaaetanga ki ngā tikanga, āhuatanga, kaupapahere me ngā pānui katoa e whakakīa ana i konei.
Mā te toro atu ki tā mātou pae me/rānei hoko mea mai i a mātou, ka uru koe ki tā mātou "Ratonga" ka whakaae hoki ki ngā tikanga me ngā āhuatanga e whai ake nei ("Tikanga Ratonga", "Tikanga"), tae atu ki aua tikanga me ngā āhuatanga tāpiri me ngā kaupapahere e kōrero ana i konei me/rānei e wātea ana mā te hononga. Ko ēnei Tikanga Ratonga e hāngai ana ki ngā kaiwhakamahi katoa o te pae, tae atu ki te kore mutunga ngā kaiwhakamahi he kaitirotiro, kaihoko, kamupene, kaihoko, me/rānei kaiwhakaurunga ihirangi.
Tēnā pānuitia ngā Tikanga Ratonga nei i mua i te uru, te whakamahi rānei i tā mātou paetukutuku. Mā te uru, te whakamahi rānei i tētahi wāhi o te pae, e whakaae ana koe ki ngā Tikanga Ratonga nei. Mēnā kāore koe e whakaae ki ngā tikanga me ngā āhuatanga katoa o tēnei kirimana, kāore koe e taea te uru ki te paetukutuku, te whakamahi rānei i ngā ratonga. Mēnā ka kiia ko ēnei Tikanga Ratonga he tuku, ko te whakaaetanga e whāiti ana ki ēnei Tikanga Ratonga.
Ko ngā āhuatanga hou, ngā taputapu rānei ka tāpirihia ki te toa o nāianei ka whakaarahia hoki ki ngā Tikanga Ratonga. Ka taea e koe te arotake i te putanga hou rawa o ngā Tikanga Ratonga i ngā wā katoa i tēnei whārangi. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakahōu, whakarere, whakakapi rānei i tētahi wāhi o ēnei Tikanga Ratonga mā te whakaputa whakahōutanga me/rānei huringa ki tā mātou paetukutuku. Ko tāu te haepapa ki te tirotiro auau i tēnei whārangi mō ngā huringa. Ko tō whakamahi haere tonu, te uru rānei ki te paetukutuku i muri i te whakaputanga o ngā huringa he whakaaetanga ki aua huringa.
WĀHANGA 1 - TIKANGA
Mā te whakaae ki ēnei Tikanga Ratonga, e whakaū ana koe he pakeke koe i tō rohe, he pakeke rānei koe i tō rohe ā, kua homai e koe tō whakaaetanga kia whakaaetia ō tamariki ki te whakamahi i tēnei pae.
Kāore koe e whakamahi i ā mātou hua mō tētahi kaupapa ture kore, whakaaetanga kore rānei, kāore hoki koe e takahi, i roto i te whakamahi o te Ratonga, i ngā ture o tō rohe ture (tae atu ki te kore mutunga ngā ture manatārua).
Kāore koe e tuku i ngā toke, ngā pīrau, tētahi waehere whakamate rānei.
Ko te takahinga, te mahi kore whakaae rānei o ngā Tikanga ka hua i te whakamutu tere o ō Ratonga.
WĀHANGA 2 - TIKANGA WHĀNUI
E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakakore ratonga ki te tangata mō te take mō te wā.
E mārama ana koe ko tō ihirangi (kāore ko te mōhiohio kāri nama), ka taea te whakawhiti kāore i te whakamuna me te uru (a) ngā whakawhitinga mā ngā whatunga maha; me (b) huringa hei whakahāngai me te urutau ki ngā whakaritenga hangarau o ngā whatunga, ngā pūrere hono rānei. Ka whakamuna tonu te mōhiohio kāri nama i te wā o te whakawhiti mā ngā whatunga.
E whakaae ana koe kāore e tārua, tiki, hoko, hoko anō, whakamahi rānei i tētahi wāhanga o te Ratonga, whakamahi o te Ratonga, uru ki te Ratonga rānei, whakapā rānei i runga i te paetukutuku mā rātou e tuku te ratonga, kāore i te whakaaetanga ā-tuhi tika mai i a mātou.
Ko ngā ūpoko e whakamahia ana i tēnei kirimana kua whakaurua mō te ngāwari anake, ā, kāore e whāiti, e pā rānei ki ēnei Tikanga.
WĀHANGA 3 - TIKA, KATOA ME TE WĀ O NGĀ MŌHIOHIO
Kāore mātou e noho haepapa mēnā ko ngā mōhiohio e wātea ana i tēnei pae kāore i te tika, i te katoa, i te hou rānei. Ko te rawa i runga i tēnei pae e hoatu ana mō te mōhiohio whānui anake, ā, kāore e tika kia whakawhirinaki, kia whakamahi hei kaupapa kotahi mō te whakatau mena kāore i te whakahaeretia i ngā puna tuatahi, tika ake, katoa ake, hou ake rānei o te mōhiohio. Ko te whakawhirinaki ki te rawa i runga i tēnei pae kei runga i tō tūraru.
Ka taea e tēnei pae te uru i ētahi mōhiohio hītori. Ko ngā mōhiohio hītori, e tika ana, kāore i te hou, ā, e hoatu ana mō tō tohutoro anake. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakarereke i ngā ihirangi o tēnei pae i ngā wā katoa, engari kāore mātou i te mea ki te whakahōu i ngā mōhiohio i runga i tā mātou pae. E whakaae ana koe ko tāu te haepapa ki te aroturuki i ngā huringa ki tā mātou pae.
WĀHANGA 4 - HURINGA KI TE RATONGA ME NGĀ UTU
Ka taea ngā utu mō ā mātou hua te huri kāore he pānui.
E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakarereke, whakamutu rānei i te Ratonga (tētahi wāhi, ihirangi rānei) kāore he whakamōhiotanga i ngā wā katoa.
Kāore mātou e noho haepapa ki a koe, ki tētahi atu rōpū tuatoru rānei mō ngā huringa, huringa utu, whakatarewa, whakamutu rānei o te Ratonga.
WĀHANGA 5 - NGĀ HUA, NGĀ RATONGA RĀNEI (mēnā e hāngai ana)
Ko ētahi hua, ratonga rānei ka wātea tuihono anake mā te paetukutuku. Ko ēnei hua, ratonga rānei he nui whāiti, ā, ka whakahokia, whakawhiti rānei anake i runga i tā mātou Kaupapahere Whakahoki.
Kua mahi mātou i ngā mahi katoa kia pono te whakaatu i ngā tae me ngā whakaahua o ā mātou hua e puta ana i te toa. Kāore mātou e taea te whakarite ko te whakaatu tae o tō mata rorohiko he tika.
E pupuri ana mātou i te mōtika, engari kāore i te here, ki te whāiti i ngā hokonga o ā mātou hua, Ratonga rānei ki te tangata, rohe whenua, rohe ture rānei. Ka taea e mātou te whakamahi i tēnei mōtika i ia kēhi. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whāiti i ngā tātai o ngā hua, ratonga rānei e tuku ana mātou. Ko ngā whakamārama hua katoa, ngā utu hua rānei ka taea te huri i ngā wā katoa kāore he pānui, i runga i tā mātou kōwhiringa kotahi. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakamutu i tētahi hua i ngā wā katoa. Ko ngā tuku katoa mō ngā hua, ratonga rānei i runga i tēnei pae he kore mana i ngā wāhi e rāhuitia ana.
Kāore mātou e whakarite ko te kounga o ngā hua, ratonga, mōhiohio, rawa kē rānei ka hokona, ka riro rānei i a koe ka tūtuki ki ō tūmanako, ko ngā hapa rānei i te Ratonga ka whakatikahia.
WĀHANGA 6 - TIKA O TE NAMA ME TE MŌHIOHIO PŪKETE
E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakakore i ngā tāhū ka tuku koe ki a mātou. Ka taea e mātou, i runga i tā mātou kōwhiringa kotahi, te whāiti, te whakakore rānei i ngā tātai ka hokona ia tangata, ia kāinga, ia tāhū rānei. Ko ēnei whāitanga ka taea te uru ngā tāhū i tukuna mā te pūkete kamupene kotahi, te kāri nama kotahi, me/rānei ngā tāhū e whakamahi ana i te wāhitau nama me/rānei te wāhitau tuku kotahi. I te mea ka mahi mātou i te huringa ki te whakakore tāhū, ka ngana mātou ki te whakamōhio i a koe mā te whakapā mā te īmēra me/rānei te wāhitau nama/nama waea i hoatu i te wā i tukuna ai te tāhū. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whāiti, te rāhui rānei i ngā tāhū e whakaaro ana mātou kua tukuna e ngā kaihoko, kaihoko anō, kaitohatoha rānei.
E whakaae ana koe ki te hoatu mōhiohio hokonga me te pūkete hou, katoa, tika mō ngā hokonga katoa ka mahia i tā mātou toa. E whakaae ana koe ki te whakahōu tere i tō pūkete me ētahi atu mōhiohio, tae atu ki tō wāhitau īmēra me ngā nama kāri nama me ngā rā mutunga, kia taea ai e mātou te whakaoti i ō tauwhitinga me te whakapā atu ki a koe ina hiahiatia.
WĀHANGA 7 - TAPUTAPU KŌWHIRI
Ka taea e mātou te hoatu uru ki ngā taputapu rōpū tuatoru e kore e aroturukihia e mātou, kore rānei mana, kore rānei he kōrero.
E whakaae ana koe ko te uru ki aua taputapu "pērā ana" me "pērā te wātea" kāore he whakarite, whakaatu, āhuatanga rānei o tētahi momo, kāore hoki he whakamana. Kāore mātou e noho haepapa mō ngā mea e ahu mai ana, e pā ana rānei ki tō whakamahi i ngā taputapu rōpū tuatoru kōwhiri.
Ko te whakamahi e koe o ngā taputapu kōwhiri e tukuna ana mā te pae kei runga katoa i tō ake tūraru me tō ake whakatau, ā, me whakarite koe kua mōhio koe, kua whakaae hoki ki ngā tikanga e tukuna ai ngā taputapu e te(ngā) kaiwhakarato rōpū tuatoru e hāngai ana.
Ka taea hoki e mātou, ā tōna wā, te tuku ratonga hou me/rānei āhuatanga mā te paetukutuku (tae atu ki te whakaputanga o ngā taputapu hou me ngā rauemi). Ko aua āhuatanga hou me/rānei ratonga ka whakaarahia hoki ki ēnei Tikanga Ratonga.
WĀHANGA 8 - HONONGA RŌPŪ TUATORU
Ko ētahi ihirangi, hua me ngā ratonga e wātea ana mā tā mātou Ratonga ka taea te uru i ngā rawa mai i ngā rōpū tuatoru.
Ko ngā hononga rōpū tuatoru i runga i tēnei pae ka taea e koe te ārahi ki ngā paetukutuku rōpū tuatoru kāore i te hono ki a mātou. Kāore mātou e noho haepapa mō te tirotiro, te aromatawai rānei i te ihirangi, te tika rānei, ā, kāore mātou e whakarite, kāore hoki he haepapa, here rānei mō ngā rawa rōpū tuatoru, ngā paetukutuku rānei, mō ngā rawa kē rānei, ngā hua, ngā ratonga rānei o ngā rōpū tuatoru.
WĀHANGA 9 - KŌRERO KAIWHAKAMAHI, WHAKAUTU ME ĒTAHI ATU TUKU
Mēnā, i tā mātou tono, ka tuku koe i ngā tuku motuhake (hei tauira, ngā tūuru whakataetae), mēnā rānei kāore he tono mai i a mātou ka tuku koe i ngā whakaaro auaha, ngā whakaaro, ngā marohi, ngā mahere, ngā rawa kē rānei, tuihono rānei, mā te īmēra, mā te mēra, mā ētahi atu rānei (katoa, 'kōrero'), e whakaae ana koe ka taea e mātou, i ngā wā katoa, kāore he whāiti, te whakatika, tārua, whakaputa, tohatoha, whakawhiti me te whakamahi i ngā pāpāho katoa ngā kōrero katoa ka tuku koe ki a mātou. Kei a mātou, ā, kāore e here (1) ki te pupuri i ngā kōrero hei mea matatapu; (2) ki te utu mō ngā kōrero; (3) ki te whakautu ki ngā kōrero.
WĀHANGA 10 - MŌHIOHIO WHAIARO
Ko tō tuku mōhiohio whaiaro mā te toa e whakahaeretia ana e tā mātou Kaupapahere Tūmataiti. Hei tiro i tā mātou Kaupapahere Tūmataiti.
WĀHANGA 11 - HAPA, HĒ ME NGĀ MEA KĀORE I WHAKAURUA
I ētahi wā ka kitea i tā mātou pae, i te Ratonga rānei ngā mōhiohio e uru ana ngā hapa tuhi, ngā hē, ngā mea kāore i whakaurua rānei e pā ana ki ngā whakamārama hua, utu, whakatairanga, tuku, utu tuku hua, wā tuku me te wātea. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakatika i ngā hapa, hē, mea kāore i whakaurua rānei, ki te huri, whakahōu rānei i ngā mōhiohio, whakakore rānei i ngā tāhū mēnā he hē ngā mōhiohio i te Ratonga, paetukutuku hono rānei i tētahi wā kāore he pānui i mua (tae atu ki muri i tō tuku i tō tāhū).
Kāore mātou e mau here ki te whakahōu, whakarereke, whakamārama rānei i ngā mōhiohio i te Ratonga, paetukutuku hono rānei, tae atu ki te kore mutunga, ngā mōhiohio utu, atu i te mea ka tika i te ture. Kāore te rā whakahōu, whakahou rānei e whakaritea ana i te Ratonga, paetukutuku hono rānei, e kiia ana ko ngā mōhiohio katoa i te Ratonga, paetukutuku hono rānei kua hurihia, kua whakahōutia rānei.
WĀHANGA 12 - WHAKAMAHI RĀHUI
I tua atu i ngā rāhui kē e whakaritea ana i ngā Tikanga Ratonga, e rāhuitia ana koe i te whakamahi i te pae, ōna ihirangi rānei: (a) mō tētahi kaupapa ture kore; (b) ki te akiaki i ētahi atu ki te mahi, te whai wāhi rānei ki ngā mahi ture kore; (c) ki te takahi i ngā ture o te ao, te motu, te rohe, te whenua rānei, ngā ture ā-rohe rānei; (d) ki te takahi i ā mātou mōtika manatā hinengaro, o ētahi atu rānei; (e) ki te whakapōrearea, weriweri, tukino, tukino ingoa, tukino korero, whakamataku, whakawhiu rānei i runga i te ira, te ira tāne, te hāhi, te iwi, te kanohi, te pakeke, te whakapapa, te hauā rānei; (f) ki te tuku mōhiohio teka, whakapōhēhē rānei; (g) ki te tuku pīrau, kaupapa kino kē rānei ka whakamahia, ka taea rānei te whakamahi i tētahi huarahi ka pā ki te mahi o te Ratonga, paetukutuku hono rānei, paetukutuku kē, te Ipurangi rānei; (h) ki te kohia, te whai rānei i ngā mōhiohio whaiaro o ētahi atu; (i) ki te tuku kōrero kore hiahia, tinihanga, korikori, ngana, harihari, takahi, kohia rānei; (j) mō tētahi kaupapa kino, hauā tika rānei; (k) ki te whakararu, te kaupare rānei i ngā āhuatanga haumaru o te Ratonga, paetukutuku hono rānei, paetukutuku kē, te Ipurangi rānei. E pupuri ana mātou i te mōtika ki te whakamutu i tō whakamahi o te Ratonga, paetukutuku hono rānei mō te takahi i ngā whakamahi rāhui.
WĀHANGA 13 - WHAKAKORE WHAKARITE; WHĀITI HAEPAPA
Kāore mātou e whakarite, whakaatu, whakarite rānei ka haere tonu tō whakamahi i tā mātou ratonga, ka tika te wā, ka haumaru, ka kore hapa rānei.
Kāore mātou e whakarite ko ngā hua ka riro mai i te whakamahi o te ratonga ka tika, ka pono rānei.
E whakaae ana koe i ētahi wā ka taea e mātou te tango i te ratonga mō ngā wā kore mutunga, te whakakore rānei i te ratonga i ngā wā katoa, kāore he whakamōhiotanga ki a koe.
E whakaae mārama ana koe ko tō whakamahi, tō kore rānei e taea te whakamahi i te ratonga kei runga i tō tūraru anake. Ko te ratonga me ngā hua me ngā ratonga katoa e tukuna ana ki a koe mā te ratonga (atu i te mea e kīia ana e mātou) e tukuna ana 'pērā ana' me 'pērā te wātea' mō tō whakamahi, kāore he whakaatu, whakarite, āhuatanga rānei o tētahi momo, tautuhi kore rānei, tae atu ki ngā whakarite, āhuatanga rānei e tautuhi ana mō te hoko, kounga hoko, tika mō te kaupapa motuhake, mauroa, mana me te kore takahi.
WĀHANGA 14 - WHAKAORAORA
E whakaae ana koe ki te whakaoraora, ki te tiaki, ki te pupuri hoki i te Delivery365.App me tā mātou matua, ngā kamupene, ngā hoa, ngā āpiha, ngā kaiwhakahaere, ngā kaiārahi, ngā kaihopu mahi, ngā kaiwhakarato raihana, ngā kaiwhakarato ratonga, ngā kaihopu mahi iti, ngā kaiwhakarato, ngā kaitoi me ngā kaimahi, kore mate mai i ngā tono, ngā hiahia rānei, tae atu ki ngā utu rōia tika, e tukuna ana e tētahi rōpū tuatoru nā, e ahu mai ana rānei i tō takahi i ēnei Tikanga Ratonga, ngā tuhinga ka whakaurua e rātou hei tohutoro, tō takahi rānei i tētahi ture, ngā mōtika rānei o tētahi rōpū tuatoru.
WĀHANGA 15 - WEHEWEHE
I te mea ka kitea tētahi wāhanga o ēnei Tikanga Ratonga he ture kore, kore mana, kore whakatinanatanga rānei, ka taea tonu e taua wāhanga te whakatinanatia ki te nui e whakaaetia ana e te ture e hāngai ana, ā, ko te wāhanga kore whakatinanatanga ka kiia kua wehea mai i ēnei Tikanga Ratonga, ko tēnei whakatau kāore e pā ki te tika me te whakatinanatanga o ngā wāhanga toenga.
WĀHANGA 16 - WHAKAMUTUNGA
Ko ngā here me ngā haepapa o ngā rōpū i puta mai i mua i te rā whakamutunga ka noho ora i muri i te whakamutunga o tēnei kirimana mō ngā kaupapa katoa.
Ko ēnei Tikanga Ratonga ka mau tonu mēnā kāore e whakamutua e koe, e mātou rānei. Ka taea e koe te whakamutu i ēnei Tikanga Ratonga i ngā wā katoa mā te whakamōhio mai ki a mātou kāore koe e hiahia ana ki te whakamahi i ā mātou Ratonga, i te wā rānei ka mutu tō whakamahi i tā mātou pae.
Mēnā i runga i tā mātou whakatau e kore ana koe, e whakapae ana rānei mātou kua rahua koe, ki te whai i ngā tikanga, āhuatanga rānei o ēnei Tikanga Ratonga, ka taea hoki e mātou te whakamutu i tēnei kirimana i ngā wā katoa kāore he pānui, ā, ka noho haepapa koe mō ngā moni katoa e tika ana tae atu ki te rā whakamutunga; me/rānei ka taea e mātou te aukati i a koe i te uru ki ā mātou Ratonga (tētahi wāhi rānei).
WĀHANGA 17 - TE KIRIMANA KATOA
Ko tā mātou kore whakamahi, whakatutuki rānei i ngā mōtika, wāhanga rānei o ēnei Tikanga Ratonga kāore e kiia he whakakore i taua mōtika, wāhanga rānei.
Ko ēnei Tikanga Ratonga me ngā kaupapahere, tikanga whakahaere rānei e whakaputahia ana e mātou i runga i tēnei pae, e pā ana rānei ki Te Ratonga e hanga ana i te kirimana katoa me te māramatanga i waenga i a koe me mātou, ā, e whakahaere ana i tō whakamahi i te Ratonga, ka whakakapihia ngā kirimana, ngā kōrerorero, ngā tuku o mua, o te wā kotahi rānei, ā-waha, ā-tuhi rānei, i waenga i a koe me mātou (tae atu ki te kore mutunga ngā putanga o mua o ngā Tikanga Ratonga).
Ko ngā mea kāore i te mārama i te whakamāoritanga o ēnei Tikanga Ratonga kāore e kiia ki te taha o te rōpū tuhi.
WĀHANGA 18 - TURE WHAKAHAERE
Ko ēnei Tikanga Ratonga me ngā kirimana motuhake e tuku ai mātou i ngā Ratonga ki a koe ka whakahaeretia, ka whakamāoritia hoki i runga i ngā ture o te Uniana Ūropi.
WĀHANGA 19 - HURINGA KI NGĀ TIKANGA RATONGA
Ka taea e koe te arotake i te putanga hou rawa o ngā Tikanga Ratonga i ngā wā katoa i tēnei whārangi.
E pupuri ana mātou i te mōtika, i runga i tā mātou whakatau kotahi, ki te whakahōu, whakarereke, whakakapi rānei i tētahi wāhi o ēnei Tikanga Ratonga mā te whakaputa whakahōutanga me ngā huringa ki tā mātou paetukutuku. Ko tāu te haepapa ki te tirotiro auau i tā mātou paetukutuku mō ngā huringa. Ko tō whakamahi haere tonu, te uru rānei ki tā mātou paetukutuku, Te Ratonga rānei i muri i te whakaputanga o ngā huringa ki ēnei Tikanga Ratonga he whakaaetanga ki aua huringa.
WĀHANGA 20 - MŌHIOHIO WHAKAPĀ
Ko ngā pātai mō ngā Tikanga Ratonga me tuku ki a mātou ki [email protected].